loek mulder | willem van reijendam | man en woord

Man & Woord levert messcherpe journalistieke producties aan vooraanstaande landelijke en regionale (dag)bladen, radio en televisie. Voor tal van bedrijven en organisaties produceert Man & Woord glasheldere en doeltreffende teksten. Lees meer over wat we voor u kunnen betekenen of bekijk onze contactgegevens.

Ziekenhuis blundert met donorzaad

Gepubliceerd in het AD op 7 januari 2010

Loek Mulder | Groningen

Door wanorde bij de opslag van donorzaad en in de administratie van donorgegevens heeft het Delfzicht Ziekenhuis in Delfzijl verkeerd sperma bij een vrouw ingebracht. Een blank lesbisch stel met hun eveneens blanke zaaddonor hebben daardoor een donker kindje gekregen.

Het zaad van de donor dat gebruikt had moeten worden is verdwenen en waarschijnlijk is er een andere vrouw mee geïnsemineerd. Vanwege de chaos in de zaadboekhouding ligt het volgens een onafhankelijk deskundige voor de hand dat er meer verwisselingen zijn geweest.
Via een kort geding eisten de twee vrouwen gisteren voor de rechtbank in Groningen dat het ziekenhuis de donorgegevens beschikbaar stelt. Op die manier hoopt het stel uit Bedum (Gr) de identiteit van de vader van hun zoontje te achterhalen. ,,Hij moet weten wie zijn vader is. En hij moet weten dat we er alles aan gedaan hebben die te achterhalen", zei een van de vrouwen in een geëmotioneerd slotwoord op de zitting. Het ziekenhuis zegt dat het medisch beroepsgeheim verhindert dat de gegevens worden prijsgegeven.
De twee vrouwen wilden na een succesvolle inseminatie waaruit een dochter werd geboren, nog een kind van dezelfde donor, een huisvriend van hun. Na de kunstmatige bevruchting in het Delfzicht Ziekenhuis werd op 1 november 2002 hun zoon geboren: een
donker jongetje met kroeshaar. Dna-onderzoek bevestigde het reeds overduidelijke idee dat het jongetje niet het kind kon zijn van de huisvriend.
,,Een groot schandaal en heel treurig voor alle betrokkenen", zegt advocaat Martin de Witte over de affaire. De Witte behartigt de belangen van het lesbische stel. Hij wijst erop dat er alleen maar slachtoffers zijn in deze zaak: ,,Het zoontje weet niet wie zijn vader is. En al zijn de beide moeders heel gelukkig met hun zoon, ze zijn wel bedrogen uitgekomen. De huisvriend weet niet wat er met zijn sperma is gebeurd, misschien lopen er wel meerdere kinderen van hem rond. En omdat de biologische vader onvindbaar is, weet die niet dat hij ergens een kind heeft."
Het ziekenhuis heeft erkend dat de rietjes waarin het sperma is bewaard zijn verwisseld en is bereid een schadevergoeding te betalen, zowel aan de moeders als aan de nakomeling. Over de hoogte daarvan wordt onderhandeld. Het ziekenhuis heeft naar eigen zeggen meerdere pogingen gedaan de identiteit van de donor te achterhalen, maar zegt dat het spoor dood loopt. Waarschijnlijk gaat het om een Arubaanse man die met een vrouw meekwam voor een inseminatie. De man is tot nog toe onvindbaar en de vrouw reageert niet op telefoontjes van de verantwoordelijke arts Dr. Johny Declerq, een uit België afkomstige gynaecoloog.
Om te helpen bij het onderzoek naar de identiteit van de biologische vader werd embryoloog M. Curfs van de Zwolse Isalaklinieken ingeschakeld. Zijn bevindingen over de wijze waarop met het donorzaad werd omgegaan in het ziekenhuis zijn ontluisterend. Donorgegevens werden niet geregistreerd, donoren werden niet medisch gekeurd en op bewaarrietjes ontbrak vaak een donorcode. Advocaat De Witte: ,,Dit zijn essentiële gegevens. De chaos was compleet." In het rietje van de donorvriend van de twee vrouwen werd zelfs het sperma gevonden van nog één en waarschijnlijk zelfs van twee andere mannen.
Directeur R. Cooijmans van de Ommelanden Ziekenhuis Groep, waartoe het Delfzicht na een fusie behoort, zegt dat hij de gang van zaken betreurt. ,,Het is een vervelend incident. En we houden er rekening mee dat zich meer mensen melden die ongerust zijn."
Nu gynaecoloog Declerq binnenkort met pensioen gaat, vreest het lesbische stel dat alle gegevens verloren gaan. ,,Want veel kennis bestaat alleen in het hoofd van Declerq", aldus De Witte. ,,En ik moet er dus helemaal niet aan denken dat meneer Declerq iets overkomt." Declerq zelf zegt dat hij met handen en voeten gebonden is: ,,Ik wil best gegevens overhandigen, maar ik zit met mijn beroepsgeheim. Dat is voor mij heel belangrijk. Ik spreek zelfs met mijn vrouw nooit over namen."
De twee vrouwen, die niet met hun naam in de krant willen, hekelen de opstelling van het ziekenhuis. ,,Men is buitengewoon onzorgvuldig geweest. En in de nasleep hebben wij álle initiatieven moeten nemen om zaken boven tafel te krijgen en de communicatie was een rommeltje." De rechter beslist op 22 januari of het ziekenhuis de naam van de donorvader - als die wordt gevonden - en de vrouw die in zijn gezelschap was, moet prijsgeven.

 


KADER
Donorgegevens vernietigd
Nederland kent sinds 2004 de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting. Centraal daarin staat de bescherming van de kind. Sinds de invoering van de wet kunnen donoren niet meer anoniem doneren. Ze moeten ook akkoord gaan met eventuele verstrekking van de gegevens aan hun nakomelingen. Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting beheert alle donorgegevens die worden aangeleverd door de centra waar kunstmatige bevruchtingen worden gedaan.
Omdat de bevruchting in het Delfzijlster ziekenhuis in 2002 was, is de instelling niet verplicht gegevens aan te leveren. Het ziekenhuis heeft overigens gegevens ouder dan tien jaar reeds vernietigd. Marjolein Biesot van de Stichting Donorgegevens is kritisch over die handelwijze. ,,De wet is niet voor niks gewijzigd", zegt ze. ,,We erkennen nu dat het heel belangrijk is voor kinderen om op de hoogte te zijn van wie hun biologische vader en moeder zijn." Het Delfzicht ziekenhuis is in 2004 gestopt met vruchtbaarheidsbehandelingen.

 

 

categorie: nieuws